| ڤیتامین D ئێسكی ئافرهتانی بهتهمهن بههێز دهكات |
| |
و / ڕێزان نوری
بهپێی توێژینهوهیهك كهله نێوهندێكی زانستی ئهمریكا ئهنجامدراوه ئهوه بهدهركهوتووه كه ڤیتامین (D) بۆ ئێسكی ئافرهتانی بهتهمهن سوودێكی زۆری ههیه، پارێزگاری ئهو ئێسكانه دهكات لهئهگهری لاواز بوون و شكان.
ماڵپهری ههواڵی موحیت بلاَویكردۆتهوه كه ئهو توێژهرانه لهنێوهندێكی زانستی لهوویلایهتی واشنتۆنی ئهمریكا، لێكۆڵینهوهیهكیان كردووه لهسهر (5200) ئافرهت كه ههندێك لهو
|
|
| كهم نووستن لای تهمهنداران دهبێته هۆی نهخۆشی دڵ و خوێن بهرهكان |
| |
و / ڕێزان نوری
لێكۆڵهران لهمیانهی توێژینهوهكانیان بهردهوامن لهسهر داهێنانهكانیان و لهتازهترین لێكۆڵینهوهشدا زانایانی بواری پزیشكی ژاپۆنی گهیشتوونهته ئهو دهرهنجامهی كه ئهگهر مرۆڤ لهكاتێكی باش نووستن بێبهش بێت، ئهوا تووشی نهخۆشی دڵ و خوێن بهرهكان دهبێتهوه، بهتایبهتی لای كهسانی بهتهمهن. ماڵپهری ههواڵی موحیت بلاَویكردۆتهوه كه ئهو كهسانهی
|
|
| جگهره كێشان |
| |
ئا: لاولاو حسێن
دڵنیابه ڕۆژووگرتن ههوڵێكه بۆ كهمكردنهوه یان وازهێنان لهجگهره كێشان لای جگهرهكێشهكان كهئهمهش لهیهكهم ڕۆژی مانگی ڕهمهزانهوه دهست پێدهكات.
وازهێنان لهجگهره كێشان ههرلهسبهینێی یهكهم ڕۆژی رهِمهزانهوه دهست پێدهكات
بڕیاری وازهێنان بده ئهم بڕیارهش بهسانایی نابێت پێویستی به ورهیهكی بهرزو پۆڵایین ههیه. دووكهڵی جگهره زیانی بۆتهندروستی لهشت ههیه چونكه دهبێته هۆی خێرا كردنی پرۆسهی ڕهقبوونی خوێنبهرهكان بهساڵاچووندا، وه دهبێته هۆی بهرزبوونهوهی پهستانی خوێن و لهكاركهوتن و وهستانی
|
|
| پارشێو كردن |
| |
ئا:لاولاو حسێن
پێغهمبهری ئامۆژگاریمان دهكات به گرنگی پارشێو كردن .
گومانی تێدا نی یه كهپارشێو ههستان گرنگی ههیه بۆتهندروستی چونكه پارشێو نهكردن دهبێته هۆی برسێتی و تینوێتی و لاوازی هۆشیاری و بێ هێزی لهش و سهرئێشهو، پارشێو ژهمه خۆراكی بهیانیه كهمرۆڤ پێویستی پێیهتی بهلاَم چهند سهعاتێك لهڕۆژانی ترپێشكهوتووه.
ودهفهرموێت ئومهتی من ههمیشه لهخێردان ئهگهر درهنگ پارشێو بكهن و زوو ڕۆژوو بشكێنن. واباشه خواردنی پارشێوله( شیر، ماست، ههنگوین، میوه...هتد ) پێكهاتبێت.
ههمیشه ههوڵبده لهپارشێودا دووربكهویتهوه لهخواردنی
|
|
| چهند ڕێنمایهكی تهندروستی بۆ ڕۆژوهوان |
| |
ئا: بهشی تهندروستی یهكگرتووی خوشكان / لقی ههڵهبجهی شههید
1-كۆی زانستی خواردن و خواردنهوه لهم سێ ووشهدا كۆكراوهتهوه (( كلوا و اشربوا ولا تسرفوا )) كهخوای گهوره ئاماژهی پێكردووه , پێویسته ڕۆژوهوان پابهندبێت به ناوهڕۆكی ئهم وشهوانهوه بۆئهوهی لهشێكی تهندروستی ههبێت , لهم مانگهدا دهردهكهوێت كه زۆر خواردن و گهده(( معده )) پڕكردن و گهده هیلاك كردن ، وه دور كهوتنهوه له زۆر خواردنی چهوری و شیرینی و خواردنی قورس .ئهگهر هات و ئهمهی كه ئاماژای پێكرا جێ بهجێ كرا ئهوا له كۆتای ڕهمهزاندا لهشێكی ساغ و سهلیم وسووكی دهبێَت. توێژینهوه زانستیهكان دهڵێن له ڕهمهزاندا كێشی لهش دابهزینێك بهخۆیهوه دهبینێـت ئهم دابهزینهش به 2-3 كغم مهزهنده دهكرێـت , بههۆی توانهوهی ئهو چهوریانهی كه له لهشدا كهڵهكه بووه , وه ئهوه بهڕۆژویهكی
|
|
| پێنج پشكنینی پزیشكی كهپێویسته ئافرهتان ئه نجامی بدهن |
| |
و: لاولاو حسین
مهبهست لهو پشكنینانه چی یه كهئافرهت دهبێت ئهنجامیان بدات بۆپاراستنی تهندروستی ؟
(5) پشكنین (( فحص ) مان ههیه بۆدهرخستنی ههر جۆره گرفتێكی تهندروستی لهسهرهتاوه .
بۆئهوهی بهئاسانی چارهسهر بكرێت :
* پشكنینی كۆڵسترۆڵ ( فحص الكلسترول )
ئهم فهحصه بۆ ؟ چونكه ڕێژهی كۆڵسترۆڵ دیاری دهكات وهپێت دهڵێت ئایا ئهو كهسه معرچهبۆ توش بونبهنهخۆشی یهكانی دڵ و سهكتهی دهماغ .
وهئهم جۆره پشكنینه سێ شتمان بۆ دیاری دهكات ، ئهویش ڕێژهی ( الا دی إل ئیتش دی إل ، والتریغلیسریدات ) وهدكتۆر ستیڤن دیفریز ، دانهری كتێبی ( ئهوهی دكتۆر ناتوانێ بیڵێ لهسهر تهندروستی ) دهڵێ ئهوهیهڕێژهی (الا دی إل ) یاكولسترۆڵی زیان بهخش كهمتر له 130 ملغم وه ( الاماتش دی ) كۆڵسترۆڵی بهسود پێویسته ڕێژهكهی لهسهرو 50 ملغم بێَت ، وهترغلیسریدات كهئهمهش جۆرێكی تره لهچهوری خوێن دهبێت ڕێژهكهی كهمتر بێت له (100) ملغم ،وهپێویسته ئهم جۆره پشكنینه ئهنجام بدرێت (5) ساڵ جارێك بهلاَم بهنسبهت ئهوانهی كه دهناڵێنن بهدهست بهرزی ڕێژهی كۆڵسترۆڵی پزیشك دیاری دهكات بۆیان كاتی ئهنجام دانی پشكنینهكان .
* پشكنینی سنگ
وهك پشكنینی خۆی ، پشكنینی پزیشكی پشكنین بههۆی تیشكهوه پێش بینی دهكرێت لهم سالاَنهدا (4) یهكی ئافرهتان توشی شێرپهنجهی مهك ببن ، بهپێی بۆچونی كۆمهڵهی ئهمهریكی شێرپهنجه بۆیه پێویسته ئافرهتان پشكنینی خۆی ئهنجام بدهن ههموو مانگێك تابزانێت ئایا چ گۆڕانكاری یهكی تازه ڕووی داوه لهناوچهی سنگیادا وه دكتۆره (جین ویغیرت )لهبنكهی ویست هار تفۆرد لهولایهتی كونیكیتكت دهڵێت ( ئهگهر پشكنینی خۆی
|
|
